बारामती विमान दुर्घटना: शेवटच्या 10 मिनिटांत नेमकं काय घडलं? सविस्तर विश्लेषण

बुधवार, 28 जानेवारी 2026 रोजी सकाळी महाराष्ट्राला हादरवून टाकणारी एक अत्यंत दुर्दैवी घटना घडली. बारामती विमानतळावर उतरत असताना एका खाजगी विमानाचा भीषण अपघात झाला. या दुर्घटनेत राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजितदादा पवार यांच्यासह पाच जणांचा मृत्यू झाला. ही घटना केवळ एक अपघात नसून, विमान सुरक्षा, तांत्रिक प्रणाली, आपत्कालीन प्रतिसाद आणि सार्वजनिक प्रशासन यासंबंधी अनेक महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित करणारी ठरली आहे.

या लेखामध्ये आपण या घटनेचा सविस्तर घटनाक्रम, विमानाची तांत्रिक माहिती, प्रत्यक्षदर्शींचे अनुभव, तपास प्रक्रिया, तसेच यामधून घेण्यासारखे शैक्षणिक आणि करिअरदृष्टीने महत्त्वाचे धडे समजून घेणार आहोत.

घटनेचा संपूर्ण घटनाक्रम

मंगळवार, 27 जानेवारी रोजी अजित पवार हे मुंबई येथे मंत्रिमंडळ बैठकीसाठी गेले होते. जिल्हा परिषद निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर बुधवारी बारामती येथे त्यांच्या चार सभा नियोजित होत्या. त्यानुसार बुधवारी सकाळी 8:10 वाजता खाजगी Learjet 45 प्रकारच्या विमानाने मुंबईहून बारामतीकडे उड्डाण घेतले.

साधारणपणे मुंबई ते बारामती हा प्रवास 20 ते 25 मिनिटांचा असतो. विमान 8:50 वाजेपर्यंत बारामती विमानतळावर लँड होणे अपेक्षित होते. मात्र 8:48 च्या सुमारास, लँडिंग प्रक्रियेदरम्यान अचानक तांत्रिक बिघाड झाल्याने विमान धावपट्टीच्या बाजूला घसरले आणि जवळच्या माळरानावर कोसळले.

अपघातातील मृतांची माहिती

या भीषण दुर्घटनेत एकूण पाच जणांचा मृत्यू झाला. त्यामध्ये राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजितदादा पवार यांच्यासह विमानातील संपूर्ण क्रू मेंबर्स आणि सुरक्षा कर्मचारी यांचा समावेश होता. या दुर्घटनेमुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात शोककळा पसरली.

• अजितदादा पवार – उपमुख्यमंत्री, महाराष्ट्र
• विदीप जाधव – वैयक्तिक सुरक्षा अधिकारी (PSO)
• कॅप्टन सुमित कपूर – पायलट
• कॅप्टन शांभवी पाठक – सह-पायलट
• पिंकी माळी – फ्लाइट अटेंडंट

विमानाची तांत्रिक माहिती

अपघातग्रस्त विमान हे Learjet 45 प्रकारचे होते, जे प्रामुख्याने VIP व्यक्तींच्या प्रवासासाठी वापरले जाते. हे विमान उच्च वेग, सुरक्षितता आणि कमी धावपट्टीवर लँडिंग करण्याच्या क्षमतेसाठी ओळखले जाते.

• प्रवासी क्षमता: 8 ते 9 जण
• कमाल वेग: ताशी सुमारे 860 किमी
• उड्डाण उंची: 51,000 फूट
• शॉर्ट रनवे टेकऑफ व लँडिंग क्षमता

अत्याधुनिक तंत्रज्ञान असूनही, कोणतेही विमान 100% अपघातमुक्त नसते. त्यामुळे या अपघाताची सखोल तांत्रिक तपासणी महत्त्वाची ठरते.

प्रत्यक्षदर्शींचे अनुभव

घटनास्थळी उपस्थित असलेल्या नागरिकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, विमान धावपट्टीला स्पर्श करताच मोठा स्फोट झाला आणि काही सेकंदांत संपूर्ण विमान पेटून उठले. आगीची तीव्रता इतकी होती की तातडीने मदत करणे अशक्य झाले.

धूर, स्फोट आणि विखुरलेले अवशेष पाहून नागरिक भयभीत झाले. अनेकांनी तात्काळ अग्निशमन दल आणि पोलिसांना माहिती दिली. मात्र आग नियंत्रणात येईपर्यंत मोठा वेळ लागला.

तपास प्रक्रिया आणि चौकशी

या अपघाताची चौकशी Aircraft Accident Investigation Bureau (AAIB) मार्फत केली जात आहे. नागरी उड्डाण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेली ही संस्था विमान अपघातांच्या तांत्रिक, मानवी आणि पर्यावरणीय कारणांचा सखोल अभ्यास करते.

ब्लॅक बॉक्समधील डेटा, कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डिंग, हवामान अहवाल, रनवे स्थिती आणि इंजिन कार्यक्षमता या सर्व बाबींचे विश्लेषण करून अपघाताचे नेमके कारण शोधले जाईल.

विमान सुरक्षा: भविष्यासाठी महत्त्वाचे धडे

ही दुर्घटना विमान क्षेत्रातील सुरक्षा व्यवस्थेत सातत्याने सुधारणा करण्याची गरज अधोरेखित करते. तंत्रज्ञान, प्रशिक्षण आणि व्यवस्थापन यामध्ये संतुलन राखणे अत्यावश्यक आहे.

• AI आधारित फॉल्ट डिटेक्शन प्रणाली
• प्रेडिक्टिव मेंटेनन्स तंत्रज्ञान
• पायलटसाठी प्रगत सिम्युलेटर प्रशिक्षण
• रनवे मॉनिटरिंग सिस्टीम

करिअर मार्गदर्शन: विमान सुरक्षा व तपास क्षेत्रातील संधी

विद्यार्थ्यांसाठी ही घटना एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंग, एव्हिएशन सेफ्टी, आणि अपघात तपास क्षेत्रातील करिअर संधींचे महत्त्व स्पष्ट करते. या क्षेत्रात काम करणारे तज्ञ भविष्यातील अपघात टाळण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

निष्कर्ष

बारामती विमान दुर्घटना ही केवळ एक अपघात नसून, आधुनिक तंत्रज्ञान, मानवी कौशल्य आणि व्यवस्थापनातील सूक्ष्म संतुलन अधोरेखित करणारी गंभीर घटना आहे. या घटनेतून मिळणारे धडे भविष्यातील विमान सुरक्षा सुधारण्यासाठी महत्त्वाचे ठरतील.

CareerViQ टीमकडून अजितदादा पवार आणि या दुर्घटनेत दिवंगत झालेल्या सर्व आत्म्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली.